Πάρα πολλοί ασθενείς έρχονται στον δερματολόγο με την συγκεκριμένη πάθηση χωρίς να γνωρίζουν το περίεργο όνομά της. Συχνά αναφέρουν πως βασανίζονται από «ακμή στους γλουτούς», συχνή εμφάνιση δοθιήνων ή «καλόγηρων στους γλουτούς και στις μασχάλες», συχνή προσβολή από «σταφυλόκοκκο» ή επίμονη «θυλακίτιδα» σε αυτές τις περιοχές. Οι περισσότερες και περισσότεροι έχουν ένα μακρό ιστορικό με βασανιστικές περιόδους όπου ακόμη και το κάθισμα σε καρέκλα είναι επώδυνο. Σχεδόν κανένας από αυτούς δεν ξέρει πως πάσχει από μια ιδιαίτερη κατάσταση που τη λέμε διαπυητική ιδρωταδενίτιδα.
Τι είναι η διαπυητική ιδρωταδενίτιδα;
Η διαπυητική ιδρωταδενίτιδα (hidradenitis suppurativa, HS) είναι μια κατάσταση που κύριο χαρακτηριστικό της είναι η εμφάνιση σπυριών και κυστών σε πτυχές του δέρματος. Σε μερικές περιπτώσεις έχουμε και συρίγγια που παροχετεύουν πυώδεις εκκρίσεις στην επιφάνεια. Πολλές φορές όταν αυτές οι βλάβες υποχωρούν αφήνουν μόνιμες ουλές, συχνά παραμορφωτικές.
Η εικόνα θυμίζει αυτή της εφηβικής ακμής, και για αυτό την αναφέρουν κι ως «ανάστροφη ακμή», ωστόσο η αιτιοπαθολογία και η πορεία της διαφέρουν πολύ από αυτήν της κοινής ακμής. Μιλάμε για χρόνια, φλεγμονώδη μη μεταδοτική πάθηση.
Επειδή η κατάσταση αυτή μοιάζει με πολλές άλλες , η διάγνωση συνήθως μπαίνει από τον εκπαιδευμένο να την αναγνωρίζει δερματολόγο.
Οι ασθενείς που πάσχουν από HS συνήθως αναφέρουν μια μακρά πορεία από λήψεις αντιβιοτικών για μεγάλα διαστήματα και από πολλαπλά μικρά χειρουργεία διάνοιξης και παροχέτευσης κύστεων, που δεν διορθώνουν το πρόβλημα.
Είναι η HS μόλυνση;
Όχι, η HS δεν οφείλεται σε κάποιο μικρόβιο! Αυτό συχνά μπερδεύει ακόμη και γιατρούς που δεν αναγνωρίζουν τη νόσο κι αντιμετωπίζουν κάθε επεισόδιο ως ξεχωριστή μόλυνση. Ακόμη και οι κύστες γίνονται λόγω άσηπτης φλεγμονής, και τα μικρόβια έρχονται σε δεύτερο χρόνο να τις εποικίσουν. Το πιο συχνό από αυτά είναι ο Σταφυλόκοκκος.
Ποιοι εμφανίζουν συχνότερα HS;
Η HS κάνει την εμφάνισή της συνήθως στην εφηβεία ή τη νεαρή ενήλικο ζωή. Την εικόνα της συχνά την κρύβει αυτή της κοινής ακμής. Μόνο όταν η δεύτερη κάνει τον κύκλο της έχουμε σαφή εικόνα για την ύπαρξη της πρώτης. Είναι πιο συχνή στις γυναίκες από τους άνδρες. Έχει μακροχρόνια πορεία με φουντώματα και υφέσεις.
Ποιοι παράγοντες ευνοούν την έξαρση της HS;
Ορισμένοι παράγοντες συνδέονται με αυξημένη συχνότητα εμφάνισης διαπυητικής ιδρωταδενίτιδας:
- Παχυσαρκία
- Ορμονικές Διαταραχές, όπως Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών
- Δασυτριχισμός
- Χρήση πολύ στενών ρούχων
- Κάπνισμα
- Άγχος
Είναι η διαπυητική ιδρωταδενίτιδα απειλητική για τη ζωή;
Η HS είναι μια πάθηση που επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής αυτών που την έχουν. Στις εξάρσεις της δημιουργεί ακόμη και παραμορφωτικές φλεγμονώδεις κύστες, πολύ επώδυνες. Επίσης οι ασθενείς έχουν συνήθως αίσθημα ντροπής, άγχος για το πως δείχνει το σώμα τους, μειωμένη libido, ή ακόμη και συμπτώματα κατάθλιψης. Ωστόσο είναι μια κατάσταση που παρά την θορυβώδη εικόνα της δεν είναι απειλητική για τη ζωή των πασχόντων.
Πρέπει να αναφέρουμε πως η αθεράπευτη σοβαρή HS είναι προδιάθεση για αυξημένη συχνότητα εμφάνισης ακανθοκυτταρικών καρκινωμάτων του δέρματος.
Υπάρχει θεραπεία για την διαπυητική ιδρωταδενίτιδα;
Δεν έχουμε διαθέσιμη θεραπεία που να ξεριζώνει την προδιάθεση για την εμφάνιση HS στον οργανισμό. Στόχος όλων των θεραπευτικών πλάνων είναι
- Ο έλεγχος των συμπτωμάτων στο στάδιο της φλεγμονής
- Η ύφεση των φουντωμάτων της νόσου
- Η αποφυγή των πιθανών επιβαρυντικών παραγόντων, με προσαρμογές στο lifestyle και τις συνήθειες των ασθενών
- Η περιποίηση των πληγών κι ελκών αν υπάρχουν
- Η παροχέτευση των κυστών
- Η χειρουργική διόρθωση των ουλών εάν υπάρχουν
- Η χάραξη μιας στρατηγικής για μεγάλη ύφεση της νόσου
Ποια είναι τα όπλα μας στην αντιμετώπιση της διαπυητικής ιδρωταδενίτιδας;
Συνήθως στις ήπιες περιπτώσεις η αντιμετώπιση είναι a-la carte. Χρησιμοποιούμε τοπικά σκευάσματα με αντιβίωση και κορτικοειδή, αντισηπτικά σαπούνια και διαλείμματα, ανακουφιστικές κομπρέσες κατά περίπτωση. Επίσης καλό είναι να αποφεύγουμε τους επιβαρυντικούς παράγοντες που φουντώνουν τη νόσο.
Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις φλεγμονής τα θεραπευτικά μας όπλα είναι:
- Αντιβιοτικά σχήματα με τετρακυκλίνες, κλινδαμυκίνη, ριφαμπικίνη που τα δίνουμε σε συγκεκριμένους συνδυασμούς
- Συστηματικά ρετινοειδή
- Αντιφλεγμονώδη σε φάσεις έξαρσης
- Βιολογικοί παράγοντες (ανταλιμουμάμπη, σεκουκινουμάμπη ήδη εγκεκριμένες και σύντομα απρεμιλάστη)
Σε περιπτώσεις μόνιμων παραμορφωτικών ουλών ή κυστών με συρίγγια χρειάζονται:
- Χειρουργικοί καθαρισμοί
- Laser καυτηριασμοί
Ποιος ο ρόλος των βιολογικών παραγόντων στην αντιμετώπιση της HS;
Οι βιολογικοί παράγοντες είναι φάρμακα που στη δερματολογία είδαν χρηση για πρώτη φορά στη θεραπεία της ψωρίασης. Τα φάρμακα αυτά έχουν μπει τα τελευταία χρόνια και στη μάχη κατά της ιδιαίτερα επίμονης διαπυητικής ιδρωταδενίτιδας. Η αλήθεια είναι πως έχουν φέρει πραγματική επανάσταση στην αντιμετώπιση της νόσου. Πετυχαίνουν υψηλά ποσοστά μακράς ύφεσης χωρίς τις παρενέργειες των αντιβιοτικών. Η σύσταση μάλιστα είναι για ένταξη σε θεραπεία με βιολογικούς παράγοντες πριν η HS προχωρήσει και καταστρέψει το δέρμα με κύστες και ουλές.
Οι βιολογικοί παράγοντες συνταγογραφούνται από τον δερματολόγο, ο οποίος παρακολουθεί την θεραπεία με τακτικούς ελέγχους. Το κόστος της θεραπείας με αυτά τα ακριβά φάρμακα καλύπτεται από τα ασφαλιστικά ταμεία στην Ελλάδα ακόμη και με συνταγογράφηση από ιδιώτη δερματολόγο.
Ποιος ο ρόλος της αποτρίχωσης Laser στην πρόληψη της Διαπυητικής Ιδρωταδενίτιδας;
Η αποτρίχωση με laser βοηθά στην πρόληψη των εξάρσεων διαπυητικής ιδρωταδενίτιδας με έμμεσο τρόπο. Πιο συγκεκριμένα, αφαιρεί την τρίχα από περιοχές αυξημένου κινδύνου (μασχάλες, εφήβαιο, μηροί) χωρίς τραυματισμό. Έτσι προστατεύει από πυροδότηση εξάρσεων λόγω ερεθισμού και από μικροβιακές επιμολύνσεις των κυστών που ήδη υπάρχουν.
