Έχετε ψωρίαση σε μεγάλες περιοχές του σώματος που σας ταλαιπωρεί χρόνια; Έχετε κουραστεί από τις χρονοβόρες τοπικές θεραπείες με κρέμες στην έντονη ψωρίαση; Η πιθανότητα να μην έχετε ενημερωθεί για την αποτελεσματική θεραπεία της ψωρίασης με τη (όχι και τόσο πλέον) νέα κατηγορία φαρμακών, τους βιολογικούς παράγοντες, είναι μεγάλη!

Ξέρουμε πως η ψωρίαση είναι μια χρόνια διαταραχή του δέρματος. Την χαρακτηρίζει υπερβολική ανάπτυξη των κερατινοκυττάρων και η εμφάνιση κυρίως κόκκινων φολιδωτών πλακών στο δέρμα και προσβολή των αρθρώσεων. Δεν είναι μεταδοτική και κάνει την εμφάνισή της σε άτομα με γενετική προδιάθεση υπό συγκεκριμένες περιβαλλοντικές συνθήκες. Η έρευνα και οι ανακαλύψεις για το μηχανισμό εκδήλωσης της ψωρίασης κάνουν ολοένα και πιο κατανοητό το μηχανισμό εκδήλωσης της. Αυτό μας δίνει τη δυνατότητα να παρεμβαίνουμε στοχευμένα για να οδηγούμε τη νόσο σε έλεγχο. Αυτό το νέο θεραπευτικό όπλο είναι οι βιολογικοί παράγοντες. Οι βιολογικοί παράγοντες πλέον είναι οι πιο αποτελεσματικές θεραπείες για ασθενείς με ψωρίαση σε προχωρημένο στάδιο.

Ποιες είναι οι αιτίες που προκαλούν ψωρίαση;

-Γενετικοί Παράγοντες: Η κληρονομικότητα παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της ψωρίασης. Πολυάριθμα γονίδια έχουν σχέση με την εκδήλωση ψωρίασης, ειδικότερα τα γονίδια έκφρασης του ανοσοποιητικού μας συστήματος.

-Ανοσολογικοί Παράγοντες: Η ενεργοποίηση των Τ-κυττάρων προκαλεί φλεγμονώδη αντίδραση, οδηγώντας σε υπερβολική ανάπτυξη των δερματικών κυττάρων.

-Περιβαλλοντικοί Παράγοντες: Λοιμώξεις, τραυματισμοί του δέρματος, άγχος και περιβαλλοντικοί παράγοντες ευνοούν την επιδείνωση ή ενεργοποίηση της ψωρίασης.

Οι βιολογικοί παράγοντες στην αντιμετώπιση της ψωρίασης

Οι βιολογικοί παράγοντες έχουν φέρει επανάσταση στη διαχείριση της ψωρίασης τα τελευταία περίπου 20 χρόνια. Έκαναν την εμφάνισή τους στις αρχές της δεκαετίας του 2000, και από τότε έχουν πάρει έγκριση πολλές διαφορετικές θεραπείες για ασθενείς με μέτρια έως σοβαρή ψωρίαση. Αυτά τα φάρμακα στοχεύουν συγκεκριμένες πρωτεΐνες που έχουν συμμετοχή στην ανοσολογική απόκριση που προκαλεί την ψωρίαση, βοηθώντας στην ύφεση της νόσου με στοχευμένο τρόπο.

Τα ποσοστά επιτυχίας των βιολογικών παραγόντων είναι εντυπωσιακά. Σε κλινικές μελέτες, το 70-90% των ασθενών παρουσιάζει σημαντική βελτίωση, με μερικούς να επιτυγχάνουν πλήρη ύφεση των συμπτωμάτων τους. Συνεπώς οι βιολογικοί παράγοντες είναι ανώτεροι σε σχέση με τις παραδοσιακές θεραπείες, όπως οι ανοσοκατασταλτικές (κυκλοσπορίνη, μεθοτρεξάτη) ή τοπικές θεραπείες, λόγω της μεγαλύτερης ακρίβειας δράσης τους και των λιγότερων παρενεργειών.

Πώς κάνουμε τη θεραπεία με τους βιολογικούς παράγοντες;

Για την ένταξη ενός ασθενή σε θεραπεία με βιολογικούς παράγοντες είναι απαραίτητη η ύπαρξη τουλάχιστον μίας από τις εξής προϋποθέσεις: σοβαρή δερματική προσβολή, συμπτώματα προσβολής των αρθρώσεων, πλήρης αποτυχία των κλασικών ή συμβατικών θεραπειών, μεγάλη έκπτωση στην ποιότητα ζωής του ασθενούς.

Ο ασθενής είναι απαραίτητο να δεσμευτεί σε μια τακτική παρακολούθηση από τον δερματολόγο και να διενεργεί τις απαραίτητες εξετάσεις αίματος όταν του ζητηθούν. Πρέπει επίσης να είναι σε επικοινωνία για οποιοδήποτε ζήτημα ανακύψει π.χ. επιθυμία για εγκυμοσύνη, ανάγκη για προγραμματισμένο χειρουργείο κ.τ.λ.

Οι βιολογικοί παράγοντες στην συντριπτική τους πλειοψηφία είναι σκευάσματα σε ενέσιμη μορφή για υποδόρια ή ενδοφλέβια χρήση. Προς το παρόν μόνο ένα σκεύασμα είναι σε μορφή χαπιού. Η ενδοφλέβια χορήγηση λαμβάνει χώρα μόνο σε ειδικά κέντρα. Ωστόσο για την πλειοψηφία των σκευασμάτων ο ασθενής εκπαιδεύεται πολύ εύκολα για να κάνει μόνος του την ένεση με ειδική προγεμισμένη σύριγγα ή πέννα.

Η θεραπεία ακολουθεί ένα αρχικό δοσολογικό σχήμα εφόδου και στη συνέχεια το σχήμα συντήρησης. Είναι πολύ σημαντικό η κάθε δόση να λαμβάνεται ακριβώς στην προγραμματισμένη μέρα και ή δυνατόν ώρα. Συνεπώς μιλάμε για μια αγωγή που απαιτεί συνέπεια και προγραμματισμό.

Σημαντικό είναι να γνωρίζει ο κάθε ασθενής πως η ένταξη σε βιολογικό παράγοντα σημαίνει μακροχρόνια αγωγή. Η κακή συμμόρφωση και οι μικρές ή μεγάλες διακοπές στην αγωγή μειώνουν την ανταπόκριση στο φάρμακο και οδηγούν σε υποτροπή της ψωρίασης.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα των βιολογικών παραγόντων;

Στοχευμένη δράση:

Οι βιολογικοί παράγοντες δρουν σε συγκεκριμένα μονοπάτια του ανοσοποιητικού συστήματος που έχουν σχέση με την ανάπτυξη της ψωρίασης. Μπλοκάρουν έτσι τον “καταρράκτη των κυτοκινών” δηλαδή των πρωτεινών-σημάτων για ενεργοποίηση της φλεγμονής στο δέρμα. Αυτό οδηγεί σε πιο στοχευμένη θεραπεία με λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες σε σύγκριση με τα φάρμακα που καταστέλλουν συνολικά το ανοσοποιητικό σύστημα.

Υψηλή Αποτελεσματικότητα:

Οι βιολογικοί παράγοντες παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά επιτυχίας στην ελάττωση ή και πλήρη υποχώρηση των ψωριασικών βλαβών. Οι ασθενείς συχνά παρατηρούν ταχεία βελτίωση των συμπτωμάτων τους, με ορισμένες θεραπείες να επιτυγχάνουν μακροχρόνια ύφεση.

Καλύτερη ανοχή:

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά συστηματικά φάρμακα, οι βιολογικοί παράγοντες συνδέονται με λιγότερες σοβαρές παρενέργειες, όπως ηπατική και νεφρική βλάβη. Επιπλέον, δεν είναι αναγκαία μια πολύ συχνή παρακολούθηση εργαστηριακών εξετάσεων.

Βελτίωση της ποιότητας ζωής:

Οι βιολογικοί παράγοντες συμβάλλουν στην καλύτερη διαχείριση της ψωρίασης, βελτιώνοντας σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών, ειδικά σε περιπτώσεις σοβαρής ή εκτεταμένης ψωρίασης που επηρεάζει την καθημερινότητα και την αυτοεκτίμηση.

Μείωση της συνολικής φλεγμονής:

Εκτός από την ψωρίαση, οι βιολογικοί παράγοντες έχουν επίδραση και σε άλλες συνδεδεμένες καταστάσεις, όπως η ψωριασική αρθρίτιδα. Αυτό οδηγεί σε συνολική μείωση της φλεγμονής και βελτίωση σε πολλαπλά επίπεδα.

Λιγότερες αλληλεπιδράσεις:

Σε σύγκριση με άλλες θεραπείες, οι βιολογικοί παράγοντες έχουν λιγότερες αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα, γεγονός που καθιστά πιο ασφαλή τη χρήση τους σε συνδυασμό με άλλες θεραπείες.

Μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου:

Η σοβαρή ψωρίαση είναι ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για σοβαρή καρδιαγγειακή νόσο. Κι αυτό γιατί στην εκτεταμένη προσβολή οι παράγοντες φλεγμονής που παράγει το πάσχον δέρμα είναι τόσοι πολλοί που φθείρουν το ενδοθήλιο των αγγείων σχεδόν όσο και στο βαθμό που το κάνει ο διαβήτης! Η ουσιαστική θεραπευτική παρέμβαση μέσω των βιολογικών παραγόντων μειώνει εξαιρετικά αυτόν τον κίνδυνο.

Προστασία των αρθρώσεων:

Η ψωρίαση ως γνωστόν προσβάλει και τις αρθρώσεις με μια πολύ ύπουλη και καταστροφική μορφή αρθρίτιδας (ψωριασική αρθρίτιδα). Η έγκαιρη έναρξη αγωγής με βιολογικούς παράγοντες όχι μόνο βοηθά στην ύφεση της αρθρίτιδας όταν υπάρχει αλλά προστατεύει και τις αρθρώσεις στους ασθενείς με σοβαρή δερματική προσβολή που δεν έχουν ακόμη εκδηλώσει αρθρίτιδα. 

Ποιες είναι οι αντενδείξεις και οι περιορισμοί των βιολογικών παραγόντων;

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, όπως με κάθε φαρμακευτική αγωγή, οι βιολογικοί παράγοντες έχουν και αντενδείξεις, όπως σε ασθενείς με ιστορικό καρκίνου ή στις εγκυμονούσες. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρειαστεί να περάσουν 5 χρόνια μετά από ορισμένες ιατρικές καταστάσεις πριν την έναρξη της θεραπείας. Παρ’ όλα αυτά, για πολλά άτομα με ψωρίαση, οι βιολογικοί παράγοντες προσφέρουν μια άκρως αποτελεσματική λύση, με δυνατότητα πλήρους ή σχεδόν πλήρους ύφεσης της νόσου.

Που αλλού έχουν εφαρμογή οι βιολογικοί παράγοντες;

Οι βιολογικοί παραγόντες εκτός από την ψωρίαση έχουν εφαρμογή τα τελευταία χρόνια σε μια σειρά παθήσεων όπως οι ιδιοπαθεις φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, η ρευματοειδής αρθρίτιδα κτλ. Ειδικά στην δερματολογία έχουν βρεί θέση για την αντιμετώπιση καταστάσεων όπως η σοβαρή ατοπική δερματίτιδα, η λεύκη, η γυροειδής αλωπεκία. Ιδιαίτερα ενιαρρυντικά είναι τα δεδομένα για την αποτελεσματικότητα στον έλεγχο δύσκολων περιστατικών διαπυητικής ιδρωταδενίτιδας.

Κάλυψη από ΕΟΠΥΥ και διαδικασία ένταξης στη θεραπεία

Στη χώρα μας ο ΕΟΠΥΥ καλύπτει πλήρως το κόστος της θεραπείας με βιολογικούς παράγοντες, εφόσον ο ασθενής έχει διάγνωση από ιδιώτη δερματολόγο και η θεραπεία είναι σύμφωνη με τις κατευθυντήριες οδηγίες. Η διαδικασία περιλαμβάνει την υποβολή της γνωμάτευσης και την έγκριση της θεραπείας από τον ΕΟΠΥΥ.

Οι βιολογικοί παράγοντες έχουν φέρει επανάσταση στη διαχείριση της ψωρίασης και οι ασθενείς πλέον δεν χρειάζεται να συμβιβάζονται με μέτρια αποτελέσματα. Οι νέες θεραπείες προσφέρουν τη δυνατότητα για “καθαρό” δέρμα, μια κατάσταση που παλαιότερα θεωρούταν δύσκολο να επιτευχθεί. Αυτό όχι μόνο βελτιώνει την αισθητική εικόνα, αλλά επηρεάζει θετικά την ψυχολογία των ασθενών και την ποιότητα ζωής τους, επιτρέποντάς τους να ζουν χωρίς τις έντονες δερματικές βλάβες και τα συνοδευτικά συμπτώματα της ψωρίασης.

Στο ιατρείο μας διαθέτουμε πολυετή εμπειρία στη θεραπεία ασθενών με σοβαρή ψωρίαση με τη βοήθεια βιολογικών παραγόντων.