Μελάνωμα.

μελάνωμα, μελανωμα δερματολογος, θεραπεια μελανωματος, διαγνωση μελανωματος, αιτια μελανωματος

Μελάνωμα.

-Τι είναι το μελάνωμα

Το μελάνωμα (malignant melanoma) είναι ένας κακοήθης όγκος που προέρχεται από νεοπλασματικά δηλαδή μεταλλαγμένα μελανοκύτταρα. Είναι μια επιθετική μορφή καρκίνου υπεύθυνη για εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως. Η συχνότητα του μελανώματος έχει αυξηθεί πολύ τα τελευταία 30 χρόνια. Για αυτό μια τεράστια ερευνητική προσπάθεια τα τελευταία χρόνια στοχεύει στη θεραπεία του.

Το μελάνωμα προσβάλλει κυρίως ενήλικες άνδρες και γυναίκες. Εμφανίζεται κυρίως στο δέρμα. Ωστόσο πρωτοπαθείς θέσεις εμφάνισης μπορούν να είναι οι βλεννογόνοι, τα μάτια, οι μήνιγγες και το πεπτικό σύστημα.

 

-Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από μελάνωμα;

Υπάρχουν ορισμένοι πληθυσμοί αυξημένης επαγρύπνησης για εμφάνιση μελανώματος. Πρόκειται για άτομα που μπορεί να έχουν κάποιο ή κάποια από τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

  • Ιστορικό μακράς έκθεσης στον ήλιο κυρίως χωρίς αντηλιακή προστασία
  • Ιστορικό ηλιακών εγκαυμάτων κυρίως κατά την παιδική ηλικία
  • Ιστορικό χρήσης καμπινών μαυρίσματος
  • Αυξημένος αριθμός σπίλων στο σώμα (>50)
  • Αυξημένος αριθμός άτυπων σπίλων στο σώμα
  • Ξανθά ή κόκκινα μαλλιά
  • Ανοιχτός φωτότυπος δέρματος
  • Πολλαπλές ηλιακές εφηλίδες
  • Συγγενής 1ουβαθμού με ιστορικό μελανώματος
  • Οικογενές σύνδρομο δυσπλαστικών σπίλων
  • Διαμονή σε περιοχή με μεγάλη ηλιοφάνεια
  • Μεγάλη ηλικία

 

-Μπορεί το μελάνωμα να εμφανιστεί σε σπίλο;

Υπάρχουν περιπτώσεις που το μελάνωμα εμφανίζεται σε έδαφος προϋπάρχοντος σπίλου. Θεωρείται ότι το 30% των μελανωμάτων ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Το υπόλοιπο 70% αναπτύσσεται σε καθαρό δέρμα (de novo melanoma).

 

-Ποιοι τύποι μελανώματος υπάρχουν;

Με βάση τη μορφολογία μπορούμε να κατατάξουμε την πλειοψηφία των μελανωμάτων σε δυο μεγάλες κατηγορίες. Η πρώτη είναι τα οριζόντιας ανάπτυξης μελάνωματα (επιφανειακώς εκτεινόμενο Μ, κακοήθης φακή, Μ των άκρων δακτύλων, Μ των βλεννογόνων). Παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα περιορισμένο στα ανώτερα στρώματα του δέρματος. Εμφανίζει λιγότερο επιθετική συμπεριφορά. Ο δεύτερος τύπος είναι το κάθετης ανάπτυξης μελάνωμα (οζώδες Μ). Αναπτύσσεται σε βάθος στο δέρμα και έχει πιο επιθετική συμπεριφορά.

 

-Πως μπορεί να αντιληφθεί κάποιος το μελάνωμα;

Το μελάνωμα πολλές φορές γίνεται αντιληπτό από τον ίδιο τον πάσχοντα ή τους οικείους του σαν μια «άσχημη» ή «περίεργη» ελιά. Η ελιά αυτή είναι χτυπητά διαφορετική από τις υπόλοιπες ελιές στο σώμα του πάσχοντος. Συνήθως δεν μπορεί  να προσδιοριστεί πότε ακριβώς εμφανίστηκε ή αν προϋπήρχε. Αρκετές φορές το μελάνωμα μπορεί να κρύβεται μέσα σε ένα δάσος από κοινούς σπίλους, άτυπους σπίλους και άλλες δερματικές βλάβες που μοιάζουν με ελιές αλλά δεν είναι (εφηλίδες, σμηγματορροϊκές υπερκερατώσεις). Ή ακόμη και να παριστάνει για πολύ καιρό τον άτυπο σπίλο, σαν λύκος που φοράει την προβιά ενός προβάτου.

Μερικοί πολύ παρατηρητικοί ή ακόμη και τυχεροί εντοπίζουν έγκαιρα πρώιμες αλλαγές σε ελιές στο σώμα τους. Δυστυχώς σε άλλες περιπτώσεις οι ασθενείς προσέρχονται πολύ καθυστερημένα με μεγάλες βλάβες. Το μελάνωμα είναι ασυμπτωματικό και δε δημιουργεί ενόχληση. Πρέπει πάντοτε να λαμβάνεται επομένως υπόψη η παρατήρηση «κάτι καινούργιου» στο δέρμα μας.

 

-που εμφανίζεται συχνότερα μελάνωμα στους άνδρες;

Η συχνότερη θέση εμφάνισης μελανώματος στους άνδρες είναι η πλάτη.

 

-που εμφανίζεται συχνότερα μελάνωμα στις γυναίκες;

Η συχνότερη θέση εμφάνισης μελανώματος στις γυναίκες είναι τα πόδια.

 

-Πόσο συχνό είναι το μελάνωμα στα παιδιά;

Πρόκειται για πολύ σπάνιο ενδεχόμενο και συνήθως συμβαίνει σε περιπτώσεις ύπαρξης γιγάντιων συγγενών σπίλων.

 

-Μπορεί ένας ασθενείς με μελάνωμα να εμφανίσει νέο μελάνωμα;

Ναι. Υπάρχει πιθανότητα 5-10% ασθενής με μελάνωμα να εμφανίσει δεύτερο πρωτοπαθές μελάνωμα σε βάθος δεκαετίας. Γι΄ αυτό το λόγο οι ασθενείς με ιστορικό θεραπευθέντος μελανώματος πρέπει να παρακολουθούν τις ελιές τους τακτικά.

 

-Πότε ανησυχούμε για μια ελιά στο σώμα μας;

Κατά την αξιολόγηση των ελιών στο σώμα μας μπορούμε να καταλάβουμε έναν ύποπτο σπίλο όταν έχει κάποια χαρακτηριστικά. Τα χαρακτηριστικά αυτά συνοψίζονται στο αρκτικόλεξο ABCDE. Δηλαδή όταν ο σπίλος αυτός έχει:

  • Α = Asymmetry-Ασυμμετρία στο σχήμα
  • Β = Border- όρια ασαφή ή ακανόνιστα
  • C = Color-Χρώμα που δεν είναι το ίδιο σε όλη την ελιά ή πολλά χρώματα στην ίδια ελιά
  • D = Diameter-Διάμετρος μεγαλύτερη των 6 χιλιοστών (ωστόσο υπάρχουν και μικρότερα μελανώματα)
  • Ε = Evolving-Αλλαγή της ελιάς σε βάθος χρόνου

Γενικός κανόνας είναι ότι όταν παρατηρήσουμε στον εαυτό μας μια ελιά που είναι χαρακτηριστικά διαφορετική από τις υπόλοιπες στο σώμα μας  πρέπει να επισκεφτούμε το δερματολόγο.

 

-Ποια είναι η καλύτερη πρόληψη για το μελάνωμα;

Η καλύτερη πρόληψη είναι φυσικά ο τακτικός ετήσιος έλεγχος των ελιών στο σώμα μας. Ο έλεγχος γίνεται με δύο ανώδυνες κλινικές μεθόδους: τη δερματοσκόπηση και τη χαρτογράφηση σπίλων. Η δερματοσκόπηση είναι γρήγορη, ανώδυνη εξέταση και σώζει ζωές! Η χαρτογράφηση σπίλων είναι η μόνη εξέταση  που μας επιτρέπει να παρακολουθούμε με ασφάλεια σε βάθος χρόνου ασθενείς με πολλές ελιές στο σώμα.

 

-Ποια είναι η θεραπεία του μελανώματος;

Η θεραπεία του μελανώματος καθορίζεται από το στάδιο του. Η σταδιοποίηση γίνεται καταρχήν με την ιστολογική εξέταση του μελανώματος. Η ύποπτη για μελάνωμα βλάβη πρέπει να αφαιρείται ολόκληρη με μια απλή εκτομή αρχικά. Μόνο ο ιστολογικός έλεγχος θα βάλει τη σφραγίδα στη διάγνωση ότι η βλάβη είναι μελάνωμα. Από εκεί και πέρα τα ιστολογικά χαρακτηριστικά του μελανώματος μαζί με απεικονιστικές και αιματολογικές εξετάσεις θα καθορίσουν το στάδιο της νόσου. Το στάδιο είναι σημαντικό για τον καθορισμό της θεραπευτικής στρατηγικής μας. Μελάνωμα αρχικού σταδίου που δεν έχει ξεφύγει από την επιδερμίδα μπορεί να απαιτεί μόνο απλή χειρουργική αφαίρεση. Ωστόσο σε πιο προχωρημένο στάδιο χρειάζεται να γίνει πιο σύνθετη χειρουργική αντιμετώπιση (ευρεία εκτομή, ευρεία εκτομή κι έλεγχος φρουρού λεμφαδένα, λεμφαδενικός καθαρισμός). Σε προχωρημένο μελάνωμα η χειρουργική θεραπεία δεν αρκεί. Ο όγκος έχει εξαπλωθεί κι απαιτείται περαιτέρω αντιμετώπιση. Μετά την αφαίρεση ακολουθεί κύκλος θεραπειών με σχήματα ανοσοθεραπείας, χημειοθεραπείας ή συνδυασμών.

Η αντιμετώπιση του μελανώματος επομένως απαιτεί συνεργασία πολλών ειδικοτήτων (δερματολόγων, χειρουργών, ογκολόγων).

 

-Είναι το μελάνωμα ιάσιμος καρκίνος;

Το μελάνωμα έχει τη εξής «ιδιοτροπία»: στα αρχικά στάδια αρκεί μια απλή χειρουργική αφαίρεση να μας απαλλάξει οριστικά από τη νόσο. Το προχωρημένο μελάνωμα όμως είναι ιδιαίτερα «ξεροκέφαλο» στις θεραπείες. Μέχρι πρόσφατα τα ποσοστά πενταετούς επιβίωσης στο προχωρημένο μελάνωμα ήταν πολύ χαμηλά. Ωστόσο η εισαγωγή νέων στοχευμένων θεραπειών τα τελευταία χρόνια έχει αυξήσει σημαντικά την πενταετή επιβίωση σε ασθενείς με προχωρημένη νόσο. Πάντα απαιτείται σωστή καθοδήγηση από τον θεράποντα ογκολόγο.

 

-Ακούμε συχνά ότι δεν κάνει να αφαιρούμε τις ελιές μας. Ισχύει;

Όχι! Δυστυχώς αυτή είναι μια καλά εδραιωμένη λανθασμένη πεποίθηση σε αρκετούς ανθρώπους. Κι αυτό γιατί ενισχύει την αποτροπή από τη γρήγορη προσέλευση στο δερματολόγο παρά μόνο όταν είναι πλέον πολύ αργά. Όπως είπαμε η καλύτερη κι αποτελεσματικότερη θεραπεία για το μελάνωμα είναι η πρόληψη με στόχο την έγκαιρη διάγνωση.

Συνεπώς η βασική στρατηγική είναι ο τακτικός έλεγχος των ελιών στο σώμα μας με δερματοσκόπηση ή χαρτογράφηση σπίλων και η χειρουργική αφαίρεση όποιας κριθεί ύποπτη. Η ιστολογική εξέταση της ελιάς που αφαιρείται θα δώσει και την τελική απάντηση εάν πρόκειται για μελάνωμα ή όχι.

 

-Είναι οι δυσπλαστικοί σπίλοι μελάνωμα;

Μερικές φορές η απάντηση μιας ιστολογικής εξέτασης μετά από αφαίρεση σπίλου αναφέρει τον όρο «δυσπλαστικός» ή «άτυπος σπίλος». Η απάντηση αυτή αναφέρεται σε ιστολογικά χαρακτηριστικά που διαφοροποιούν την ελιά από το να την χαρακτηρίσουμε κοινή αλλά σε καμία περίπτωση δεν υπονοούν ότι υπάρχει μελάνωμα. Ο άτυπος σπίλος είναι σπίλος κι όχι κακοήθεια.

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο