Εχω μυκητες στα νυχια; Ή κατι αλλο;

Πολύ συχνή αιτία προσέλευσης στο ιατρείο ενός δερματολογου είναι οι παθήσεις των νυχιών. Οι ασθενείς με χαλασμενο νυχι μάλιστα στην πλειοψηφία των περιπτώσεων πηγαίνουν στο γιατρό με μια σταθερή πεποίθηση: ότι έχουν μύκητες στα νύχια. Τις περισσότερες φορές μάλιστα είναι τόσο σίγουροι για τη διάγνωσή τους που το μόνο που θέλουν είναι να πάρουν θεραπεία για «να φύγουν οι μύκητες». Φαντάζεστε την έκπληξη των περισσότερων όταν τους διαβεβαιώνω ότι ΔΕΝ έχουν ονυχομυκητίαση!

Τι ειναι η ονυχομυκητιαση;

Ονυχομυκητίαση είναι η προσβολή των νυχιών από μικροοργανισμούς που αγαπούν τη ζέστη και την υγρασία, τους μύκητες. Οι μύκητες διεισδύουν μέσα και κάτω από την ονυχαία πλάκα και δημιουργούν μια δυσχρωμία και μια προοδευτική αλλαγή στο σχήμα και το πάχος του νυχιού. Οι μύκητες προσβάλλουν το νύχι συνήθως από το ελεύθερο άκρο του. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων συνυπάρχουν με προσβολή του δέρματος των παλαμών ή των πελμάτων από μύκητες. Οι μύκητες προχωρούν κάτω από το νύχι προκαλώντας μια χρόνια φλεγμονή στο επιθήλιο του «κρεβατιού» του νυχιού. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα το «φούσκωμα»  του επιθηλίου (υπωνύχια υπερκεράτωση) και το «σήκωμα» του νυχιού. Άλλες φορές τρώνε σα σαράκι την κερατίνη στιβάδα του νυχιού. Μερικές φορές η προσβολή του νυχιού είναι καθολική και προκαλεί την καταστροφή του.

Ποσο συχνη ειναι η ονυχομυκητιαση;

Οι ασθενείς εκπλήσσονται όταν μαθαίνουν ότι από τα περιστατικά που προσέρχονται στο ιατρείο μόνο το 10-15% έχει πραγματικά μύκητες! Και αυτό γιατί στην πλειοψηφία των περιπτώσεων που υπαρχει χαλασμενο νυχι  μιλάμε για αλλοιώσεις στα νύχια που μοιάζουν αλλά δεν είναι ονυχομυκητιαση.

Δηλαδή μιλάμε για ξεκόλλημα, σπάσιμο, δυσχρωμία, πάχυνση, ξεφλούδισμα, παραμόρφωση που δεν έχει σχέση με μύκητες. Κάτι που έρχεται σε κόντρα με την ευρέως διαδεδομένη πεποίθηση!

Ποιες αλλες αιτιες ευθυνονται για ενα χαλασμενο νυχι εκτος απο την ονυχομυκητιαση;

Η λίστα των πιθανών αιτίων που προκαλούν αλλοιώσεις ή βλάβες στα νύχια είναι μεγάλη. Συνοπτικά οι κυριότερες αιτίες εκτός από την ονυχομυκητιαση φυσικά είναι:

• Τραυματισμοί (Τραυματική ονυχία). Δεν είναι απαραίτητο να μιλάμε για μεγάλο χτύπημα. Ακόμη και μικροσκοπικοί συνεχείς τραυματισμοί λόγω ορθοστασίας, ακατάλληλων παπουτσιών, τρεξίματος, πεζοπορίας, αθλητισμού κ.τ.λ. προκαλούν ξεκόλλημα της ονυχαίας πλάκας, υπωνύχιο αιμάτωμα ή ακόμη και καταστροφή του νυχιού
• Χημική καταστροφή από προϊόντα ή μεθόδους περιποίησης νυχιών
• Διάβρωση από υγρασία
• Διάβρωση από χημικούς παράγοντες που χρησιμοποιούμε σε καθαριότητα (π.χ. απορρυπαντικά) ή εργασία (π.χ. κόλλες, βαφές)
• Ψωρίαση (ψωριασική ονυχία). Μπορεί ακόμη και να μη συνυπάρχει με δερματική ψωρίαση κάνοντας τη διάγνωση δύσκολη.
• Ονυχία λόγω βαριού και χρόνιου εκζέματος
• Λοίμωξη από μικρόβια (π.χ. ψευδομονάδα ή σταφυλόκοκκος)
• Λοίμωξη από ιούς (μυρμηκιές, έρπητας)
• Αλλοιώσεις λόγω σπανιότερων δερματικών νοσημάτων (σκληροδερμία, πέμφιγα, ομαλός λειχήνας, νόσος Darier)
• Αλλοιώσεις λόγω υποκείμενων νοσημάτων άλλων συστημάτων (π.χ. καρδιακές παθήσεις, παθήσεις πνευμόνων, νεφρών, θυρεοειδούς, σακχαρώδης διαβήτης)
• Καλοήθεις όγκοι στην περιοχή των νυχιών (π.χ. βλεννώδης κύστη)
• Κακοήθεις όγκοι με εντόπιση στα νύχια (π.χ. ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα)
• Σπίλοι των νυχιών. Τους βλέπουμε με τη μορφή μιας σκουρόχρωμης γραμμής (γραμμοειδής μελανωνυχία) με κατεύθυνση από τη ρίζα του νυχιού (την κοίτη του όνυχος) προς το ελεύθερο άκρο του. Το χαρακτηριστικό της γραμμοειδούς μελανωνυχίας είναι η ομοιομορφία στο πάχος και το χρώμα καθώς και η σταθερότητα στη διάρκεια του χρόνου.
• Μελάνωμα. Σε αυτή την περίπτωση η γραμμοειδής μελανωνυχία έχει ακανόνιστο χρώμα και σχήμα και αλλάζει στην πάροδο του χρόνου.

Πως καταλαβαίνουμε εάν σε ενα χαλασμενο νυχι υπαρχουν μυκητες;

Οι τρόποι είναι δύο: η καλή εξέταση του νυχιού και του ασθενούς και η εργαστηριακή αναζήτηση και καλλιέργεια δείγματος από το προσβεβλημένο νύχι.

Η εξέταση περιλαμβάνει τη λήψη ενός καλού ιστορικού για το χρόνο εμφάνισης της αλλοίωσης, τον τρόπο επέκτασης, την ταχύτητα εξέλιξης. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην ονυχομυκητιαση τα πράγματα τρέχουν σε «αργή κίνηση» και συνεπώς απότομες αλλαγές στην εικόνα των νυχιών μάλλον δεν έχουν σχέση με προσβολή από μύκητες.

Η εργαστηριακή αναζήτηση περιλαμβάνει άμεση αναζήτηση στο μικροσκόπιο του παθογόνου μύκητα από ξύσμα του πάσχοντος νυχιού καθώς και καλλιέργεια. Πρέπει να διευκρινιστεί πως για να αναπτυχθεί μύκητας σε καλλιέργεια απαιτούνται περίπου 20-30 μέρες. Για να είναι αξιόπιστη η εξέταση δεν πρέπει να ο ασθενής να έχει τποθετήσει αντισηπτικά ή τοπικές θεραπείες στα πάσχοντα νύχια για τουλάχιστον 20 μέρες πριν τη λήψη του δείγματος.

Τι (δεν) πρέπει να κάνουμε σε ένα νύχι που πάσχει;

• Είδαμε πως οι μύκητες στα νύχια αποτελούν ένα μικρό ποσοστό των περιστατικών αλλοιώσεων στα νύχια. Συνεπώς καταλαβαίνουμε των η αλόγιστη χρήση τοπικών ή κι από του στόματος θεραπειών για μύκητες που βλέπουμε κατά κόρον είναι στην ουσία ανώφελη επιβάρυνση. Η καλύτερη κίνηση είναι η λήψη συμβουλής από τον ειδικό δερματολόγο.
• Δεν σκαλίζουμε την υπερκεράτωση κάτω από το χαλασμενο νυχι! Δεν είναι βρωμιά και συχνά μπορεί να επιδεινώσει την ονυχία (π.χ. σε περίπτωση ψωρίασης)
• Αποφεύγουμε το «χτίσιμο» του νυχιού καθώς μπορεί να προκαλέσει περαιτέρω βλάβη. Εάν για αισθητικούς λόγους αυτό πρέπει να γίνει συμβουλευόμαστε πιο πριν το δερματολόγο.
• Αποφεύγουμε το υπερβολικό μάκρος στο χαλασμενο νύχι γιατί έτσι αυξάνονται οι πιθανότητες μεγαλύτερης επιδείνωσης της ονυχίας
• Αποφεύγουμε την υπερβολική έκθεση στην υγρασία και τα νερά. Το νερό είναι άκρως διαβρωτικό για την ονυχαία πλάκα!